Pielęgnacja jamy ustnej u dziecka to bez wątpienia bardzo ważny element codziennej rutyny, który ma duży wpływ nie tylko na prawidłowy rozwój uzębienia, ale także na zdrowie malucha. Z tego powodu niezwykle ważne jest, aby nie tylko wykonywać ją poprawnie, ale także stosować się do zaleceń specjalistów i sprawnie reagować w sytuacji niecierpiących zwłoki.

Zaniedbania higieniczne jamy ustnej

Niestety ciągle zdarza się, że rodzice i opiekunowie mają błędne przekonanie o właściwej higienie jamy ustnej u dziecka i zwracają na nią uwagę dopiero gdy pojawiają się zęby stałe. Jest to bardzo duże niedopatrzenie, ponieważ higiena jamy ustnej powinna rozpocząć się już od pierwszych dni życia dziecka. Na początku, kiedy nie ma jeszcze zębów, zaleca się raz dziennie czyszczenie powierzchni języka, dziąseł i wewnętrznej strony policzków za pomocą czystej i zwilżonej gazy, nawiniętej na palec rodzica. Takie działanie nie tylko stymuluje prawidłowy wzrost i rozwój zębów, ale także chroni przed kolonizacją przez patologiczne drobnoustroje.  Później pojedyncze zęby zaleca się czyścić z obu stron, bardzo ostrożnie, przy użyciu miękkiej szczoteczki. Już wtedy zaleca się używanie pasty do zębów, ale takiej bez dodatku fluoru. Następnie, gdy dziecko jest już wystarczająco sprawne manualnie i potrafi wypluwać, można rozpocząć samodzielne szczotkowanie zębów pastą z dodatkiem fluoru, co ważne, minimum 2 razy dziennie[1].

Nieodpowiednie preparaty do leczenia zmian w jamie ustnej

Kolejnym ważnym krokiem w pielęgnacji jamy ustnej u dziecka jest odpowiedni dobór preparatów do leczenia zmian w jamie ustnej. Mogą one wynikać z urazów mechanicznych lub z interakcji wielu czynników miejscowych i ogólnych takich jak np. afty. Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) ostrzega przed stosowaniem u dzieci w pierwszych latach życia środków, w skład których wchodzi benzokaina lub lidokaina. Zastosowanie żelu zawierającego benzokainę, nawet po pierwszym użyciu może być przyczyną methemoglobinemii, której główny objaw to sinica. Z kolei przedawkowanie żelu zawierającego lidokainę może spowodować drżenie, dezorientację, drgawki, a nawet ciężkie uszkodzenia mózgu i zatrzymanie akcji serca. Dodatkowo żele zawierające środki miejscowo znieczulające, połykane przez dziecko, mogą znieczulać gardło i zwiększać ryzyko zadławienia. Dlatego wybierając preparat odpowiedni dla dziecka, należy dokładnie sprawdzić jego skład pod kątem występowania tych substancji, a także: alkoholu, cukru, czy parabenów[2].

Stosowanie nierekomendowanych metod na ząbkowanie

Wyrzynanie zębów mlecznych to wrażliwy czas zarówno dla malucha jak i rodziców. Niestety wiele osób z chęci pomocy dziecku, sięga wtedy po mało sprawdzone, a czasem wręcz szkodliwe metody na ząbkowanie. Wśród nierekomendowanych sposobów znalazły się takie jak: dawanie dziecku do gryzienia twardych przedmiotów, łyżek, mrożonek, czy noszenie naszyjników z bursztynów i innych kamieni. Metody te stanowią realne zagrożenie dla dziecka, zarówno jak i pod kątem możliwego mechanicznego uszkodzenia dziąseł, stworzenia ryzyka zachłyśnięcia się, a także ryzyka epidemiologicznego.

Dlatego w przypadku bolesnego ząbkowania, warto sięgać po dostępne w aptekach, uznane preparaty zawierające np. poliwinylopirolidon (PVP) i/lub kwas hialuronowy, które szybko tworzą bioadhezyjną warstwę, dobrze trzymając się dziąsła oraz szybko łagodząc ból i dyskomfort związany z ząbkowaniem. Można je stosować tak często jak to konieczne.

 

 

 

 

Referencje:

  1. Boguszewska-Gutenbaum J. Janicha, Pediatria po dyplomie kwiecień 2017, s. 70-74
  2. Kociszewska-Najman, J. Skibińska, T. Gnida, K. Taradaj, Pleśniawki i afty jamy ustnej u niemowląt- rozpoznawanie i leczenie, Postępy Neonatologii 2018, s. 24.

[1] Boguszewska-Gutenbaum H., Janicha J., Pediatria po dyplomie kwiecień 2017, s. 70-74

[2] Kociszewska-Najman B., Skibińska J., Gnida T.,Taradaj K., Pleśniawki i afty jamy ustnej u niemowląt- rozpoznawanie i leczenie, Postępy Neonatologii 2018, s. 24.